“Ahlat-ı Erbaa” (Dört Öz / Dört Özsu / Dört Sıvı), V. yüzyılda Yunan hekim Hipokrat tarafından ortaya atılan “Humoral Sistem” (Sıvısal Sistem) yaklaşımı kapsamında, insan vücudunda yer alan ve insanın biyolojik, ahlaki ve psikolojik fonksiyonlarını etkilediği, mizacı belirlediği kabul edilen dört sıvı madde grubunu temsil eden kavramdır. Bu kavramın Latincesi “Quattuor Humores*” (Dört Sıvı)’dir. Vücuda fayda sağlayan bu aktif sıvılar ve ilintili oldukları organlar şöyledir. (*Kökeni Yunanca "Huma, Hymos (Özsu, Öz, Sıvı) kelimesi olan "Humor" kelimesi konuşma dilinde "Mizah, Espri; Mizaç, Huy" anlamlarında kullanılmaktadır.)
1- Kan (Sanguis) : Karaciğer, Dalak ve Kemik iliği tarafından üretilen, vücuda oksijen ve besin taşıyarak enerji ve güç kaynağı olan sıvı
2- Balgam (Phlegma) : Akciğerler ve Böbrekler tarafından üretilen, solunum ve vücut sıvılarının dengesini sağlayan, sakinleştirici ve koruyucu etkiye sahip sıvı
3- Safra (Chole) (Sarı Safra) : Karaciğer tarafından üretilen, metabolizmayı, sindirim ve enerji üretimini düzenleyen, cesaret ve hareketliliği etkileyen sıvı
4- Sevda* (Melankoli) (Melancholia) (Kara Safra) : Karaciğer tarafından üretilen, ruhsal durum ve duygusal dengeyi etkileyen, melankoli, depresyon ve içe dönüklükle ilişkilendirilen sıvı
Not: “İdrar”, bir atık yani pasif sıvı olması nedeniyle, beyin ve omuriliği darbelere karşı koruyan, ağırlığını azaltarak yüzdürme sağlayan, basınç ve kimyasal dengeyi düzenleyen, besin taşıyan ve metabolik atıkları uzaklaştıran berrak sıvı olan BOS (Beyin Omurilik Sıvısı) ise o çağda henüz tespit edilemediği için humoral sistemde yer almamıştır.
*Yukarıdaki 4. maddede yer alan ”Sevda” kelimesi Arapça “Esved” (Siyah, Kara) kelimesinin bir türevi olup, “Siyahlaşma, Kararma, Siyah olma, Kara olma” anlamına gelmektedir. Bu bağlamda, halk arasında “karşılıksız, ulaşılmaz, yıkıcı veya insanı derinden etkileyen aşk” anlamında kullanılagelen “Kara Sevda” ifadesi ise “Kapkara, Tamamen Kara, Simsiyah” anlamını yani “Tümden karamsarlığı” temsil eden bir kelime grubudur.
Zira yine yukarıdaki 4. maddede yer alan, Yunanca bir kelime olan ve depresyonu, karamsarlığı, bunalımı temsil etmek üzere kullanılan “Melankoli”* kelimesi de “Kara Safra” anlamına gelmektedir.
(*melankholie = melanos (siyah, kara) + khole (safra) = kara safra)
