Çeviri

Friday, October 2, 2026

Süperpozisyon fenomeni

Bir kuantum sisteminin (örneğin bir elektron veya atom), gözlemlenene kadar, yani optik bir kaynak tarafından kendisine bakılana (gözlemlenene) kadar aynı anda olası tüm durumlarda veya olasılıkların birleşiminde bulunabilmesi fenomenine süperpozisyon denmektedir. Dolayısıyla süperpozisyon örneğin bir A cisminin/parçacığının aynı anda iki farklı halde (örneğin "var" ve "yok") olabilmesi fenomenidir. (Kuantum bilgisayarlarda bir qubitlik (kübit) veri biriminin aynı anda hem 0 hem 1 olabilmesi de bir süperpozisyondur.)

Kuantum sistemine dışarıdan gözlem dalga fonksiyonu çökmekte, süperpozisyon durumu bozulmakta ve  sistem olası durumlardan yalnızca birini (tek zaman, tek mekan) seçerek kesin bir gerçeklik kazanmaktadır.

Neml suresinin 38-40 arası ayetletinde "kaybolan bir tahtın bulunması" konu edilmektedir. Ve surenin 40. ayeti şöyledir.

27/40 Kalellezi INDEHU İLMUN minel kitabi ENE ATİKE BİHİ KABLE EN YERTEDDE İLEYKE TARFUK fe lemma raahu mustekirran indehu kale haza min fadli rabbi li yebluveni e eşkuru em ekfur ve men şekera fe innema yeşkuru li nefsih ve men kefera fe inne rabbi ğaniyyun kerim

(Kitaptan o İLMİ İNDİNDE OLAN "BAKIŞININ SANA DÖNMESİNDEN ÖNCE BEN SANA ONU GETİRİM." dedi. Böylece onu indinde yerleşmiş olarak gördüğünde "Bu, şükür mü ederim, inkar mı ederim diye beni sınamak için Rab’bimin üstünlüğündendir, lütfundandır. Kim şükrederse, kesinlikle nefsi için şükreder. Kim inkar ederse, kesinlikle Rab’bim ganidir, faydalıdır yücedir." dedi.)

Yukarıdaki ayette yer alan "min kable en yertedde ileyke tarfuk" (bakışın sana dönmeden önce) ifadesi, "bakana kadar getiririm/baktığında onu orada görürsün" anlamındadır. Dolayısıyla bu ifade, bir parçacığın veya maddenin gözlenme/bakılma durumunda sabit konum kazandığını öne süren süperpozisyon fenomenine işaret niteliğinde olabilir. Ayrıca ayetin başlangıcındaki "indinde kitap ilmi olan" ifadesindeki "ilim" kelimesinin de kuantum fiziğine atıf olması muhtemeldir.

Söz konusu Süperpozisyon durumu şöyle oluşmaktadır.

A (Gözlemci) bakmadan önce maddenin (ayetteki "Arş" (Taht) ) kuantum durumu hem B (gözlemcinin konumu) hem C (gözlemcinin bulunmadığı konum) konum bileşenlerini içermekte, A (Gözlemci) ölçüm yaptığında bu konumlardan biriyle korelasyon oluşmaktadır.

Not: Ayette yer alan ve çok anlamlılık arz eden "min kable en yertedde ileyke tarfuk" (bakışın sana dönmeden önce) ifadesinin "çok kısa sürede" anlamı ise evvelki bölümlerde "Teleportasyon" fenomeni kapsamında incelenmiştir.


No comments:

Post a Comment