Gaia Hipotezi, Dünya'daki tüm canlıların ve cansız (inorganik) çevrenin birlikte çalışarak gezegende yaşamı sürdüren, kendi kendini düzenleyen, bilinçli dev bir süper organizma oluşturduğunu öne süren ekolojik bir görüştür. Anima Mundi (Dünyanın Ruhu) olarak da tanımlanan bu görüş, evrenin de benzer bir yapıya sahip bilinçli, büyük bir organizma olabileceği tartışmalarını tetiklemiştir.
Hipotezin ismi olan "Gaia", Antik Yunan mitolojisindeki yeryüzü ve doğurganlık tanrıçası olan Gaia'dan (Toprak Ana) gelmektedir.
Evrenin canlı bir organizma olduğu fikrini ilk kez sistematik olarak ortaya atanlar Antik Yunan filozoflarıdır.
Platon, Timaios diyaloğunda evreni "ruh ve zeka sahibi canlı bir varlık" olarak tanımlamıştır. Stoacılar ise evrenin tek bir canlı organizma olduğunu ve her parçanın birbirine bağlı olduğunu savunmuştur.
Bu bağlamda evrenin dev bir beyin, yıldızların ise nöronlar olduğuna ilişkin benzetmeler de gündeme gelmiştir.
Evrenin ve Dünya'nın bilinçli organizma olduğu yönündeki teori Kur'an ayetleriyle desteklenmektedir. Aşağıdaki ayetlerde "Gök" ve "Yer" kelimeleri, bilinçli varlıkların fiillerinin (yanaşmak, diretmek, korkmak, ağlamak) özneleri olarak yer almaktadır.
33/72 Kesinlikle GÖKKERE, YERE ve dağlara emaneti biz gösterdik de onu yüklenip TAŞIMAYA YANAŞMADILAR, ÇEKİNDİLER ve ondan KORKTULAR. Onu insan yüklendi. Kesinlikle o zalimdir cahildir.
44/29 GÖK ve YER onlar üzerine AĞLAMADI. Gözlenip bakılanlar da olmadılar.
No comments:
Post a Comment