Çeviri

Thursday, October 1, 2026

Bilmekteki mutluluk ve Kutadgubilig

Tüm yaratılış, sonsuz bir bilincin iradesini temsili eden kelimelerin yansımasından ve algılanabilir varlık olarak tezahüründen ibarettir.

43-John-1-1 Başlangıçta KELİME vardı. KELİME Tanrı'yla birlikteydi ve KELİME Tanrı'ydı.

43-John-1-2 Başlangıçta O, Tanrı'yla birlikteydi.

43-John-1-3 Her şey O'nun aracılığıyla var oldu, var olan hiçbir şey O'nsuz olmadı

Bir başka deyişle kelimeler sonsuz bilincin (ruhun) kaynağı, insan ise sadece geçici olarak madde bedeni deneyimleyen ve özünde kelime yani sonsuz bilinç (ruh) olan bir varlıktır. Bu gerçek Hz. İsa misalini içeren şu ayette açıkça ifade edilmiştir.

4/71 .... Mesih İsa, kesinlikle Allah’ın resulü, Meryem'e attığı KELİMESİ ve O’ndan RUHTUR. ...

O halde insanın, kendisinin esasen maddeyle/madde bedenle nihai anlamda bir bağı olmayan bir kelime, bir sonsuz bilinç olduğunu idrak etmesi ve "en değerli varlığım" dediğinde "bilgisini/bilincini" kastediyor olması onun en büyük mutluluğu, cenneti olmalıdır.

Bu noktada, konuşma dilinde yaygın olan "kendini bilmek" ve "varlıklı insan" ifadeleri de gerçek anlamlarına kavuşmaktadır. Yani insanın gerçek mutluluk kaynağının "gerçeğin bilincinde olmak" olduğu ve en değerli varlığın da "bilgi/kelime" olduğu idrak edilmektedir. 

10/82 ... Allah gerçeği kelimeleri ile gerçekleştirir. 

Kelimelerin özünün, ayetlerde ayrıca vurgulanan harfler (hurufu mukatta) olduğu düşünüldüğünde bir insanın "A harfinin varlığından mutluluk duyuyorum." gibi bir cümle kurması onun yüksek bilincinin bir ürünüdür. Bu cümlenin, ilk duyuşta tuhaf algılanacak olması muhtemel olsa da bilgi derinliğine haiz insanlar tarafından çok derin anlamlı bulunacağı şüphesizdir. Zira bu cümle "Bilmekten, bilinçli olmaktan mutluluk duyuyorum." anlamını içermektedir ki bu da "Bilgi cennettir." cümlesiyle nihayet bulmaktadır.

11/108 Ve o mutlu olanlar artık cennetin içindedirler. ...

Bilmekten/bilgiden kaynaklanan mutluluk kavramı, 11. yüzyılda Yusuf Has Hacib tarafından yazılmış ve ilk islami edebi eser niteliğinde olan "Kutadgu Bilig" (Mutluluk Veren Bilgi, Mutuluk Getiren Bilgi) isimli kitabın isminde de tezahür etmektedir. 

kutadgu bilig : tür. * kutadgu (mutluluk veren, kutlu eden, güzel hissettiren) (kut (baht, tanrısal rahmet, bereket, uğur, talih, devlet, saadet, mutluluk, rızık) + adgu (getiren, ulaştıran) ) + bilig (bilgi) * mutluluk veren bilgi, mutuluk getiren bilgi

Kutadgu Bilig, insanlara her iki alemde (dünya ve ahiret) mutluluk, huzur ve adaletli bir yaşam sağlayacak "bilgiyi" aktarmayı amaçlayan didaktik bir siyasetnamedir. Kitapta adalet, mutluluk, akıl/bilgelik ve kanaat kavramları dört karakter (Kün Togdı, Ay Toldı, Ögdülmiş ve Odgurmış) ile temsil edilmekte ve içerik bu karakterlerin diyaloglarından oluşmaktadır.

Aşağıda yer alan ayetler, "bilgi", "bilinç" ve "yaratış" kavramları itibarıyla önem arzetmektedir.

13/19 O sana Rab’binden indirilenin kesinlikle gerçek olduğunu BİLEN KİMSE, O KÖR* OLAN KİMSE GİBİ OLUR MU? Kesinlikle akılları olanlar hatırlarlar.

* Kör = Bilgisiz/bilinçsiz kimse

25/6 De ki: "Onu, göklerin ve yerin içindeki SIRRI BİLEN indirdi. Kesinlikle O affedendir merhametlidir."

40/2 Kitabın indirilişi yüce BİLEN ALLAH’tandır.

43/9 Ve onlara "Gökleri ve yeri KİM YARATTI?" diye sual etsen, "Onları yüce BİLEN YARATTI." derler.