Biyolojide "Hilltopping" (Tepeleme), geniş bir alana yayılmış olan kelebek popülasyonunun, üreme döneminde eş bulma şansını ve dolayısıyla üreme başarısını artırmak ve çeşitliliği sağlamak amacıyla en yakın ve en yüksek tepe veya dağ zirvelerine doğru uçup, belirli bir yüksek noktada toplanmaları fenomenidir.
Küresel ısınma nedeniyle yaşam alanları ısınan kelebekler, hayatta kalabilmek amacıyla da dağların daha soğuk olan üst yamaçlarına doğru göç etmektedirler.
Zirve Tuzağı (Summit Trap) ise kelebeklerin, gidecek yüksek bir yeri kalmadığında nesillerinin tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını ifade eden ekolojik terimdir.
Karia suresinin aşağıdaki ayet ikilisi yukarıdaki bilimsel verilere ışık tutmakta gibidir.
101/4 Yevme yekunun nasu kel FERAŞ el mebsus
(O gün insanlar yayılıp dağılmış KELEBEKLER gibi olurlar.)
101/5 Ve tekunul CİBALU kel ihnil menfuş
(Ve DAĞLAR atılıp didilmiş renkli yün gibi olurlar.)
Ayette, döngü sonundaki vakalar esnasında kelebekler gibi uçup kaçışan insanların, sığınmak üzere gidecekleri bir dağ olmadığı, çünkü dağların da yerle bir olduğu bildirilmektedir.
Yukarıdaki yorumsal açıklamayı destekleyen ve döngü sonunda insan için "kaçış"ın olamayacağını ifade eden aşağıdaki ayet de önem arzetmektedir.
75/10 Yekulul insanu yevmeizin eynel meferru
(İnsan o gün "Kaçış nereyedir?" der.)
75/11 Kella la vezere
(Asla siper yoktur.)
Öte yandan, Dağ Metaforu (Çığ Etkisi) olarak bilinen ve bir kelebeğin kanat çırpışı gibi önemsiz görünen bir hareketin, bir dağın zirvesindeki hassas kar kütlesini tetikleyerek devasa bir çığa dönüşmesini örnekleyen yani küçük nedenlerin büyük sonuçlar doğurmakta olduğunu anlatan yaygın fiziksel metafor da konuyla dolaylı uyum arzetmektedir.
No comments:
Post a Comment