New York Cornell Üniversitesi öğretim üyesi olan iki psikolog Justin Kruger ve David Dunning 1999 yılında algıda yanılgı ve yanlılık sendromunu tanımlamışlar ve 2000 yılında bu çalışmalarından dolayı Nobel Ödülü almışlardır. Algıda yanılgı ve yanlılık sendromu halk arasında "Cahil Cesareti" olarak anılan olgu olup, psikoloji biliminde ise "Dunning - Kruger Sendromu" olarak anılmaktadır. Dolayısıyla "Cahil Cesareti" denip geçilen bu husus esasen tedavi gerektiren ciddi bir psikolojik sendromdur.
"Dunning - Kruger Sendromu" mağdurları başlıca şu belirtileri arzederler.
1- Bilgi ve algı seviyesi olarak düşük nitelikli olduklarını farketmezler ve durumlarını inkar ederler.
2- Kendi sınırlı bilgileri dışındaki bilgileri yok sayarlar. Bir başka ifadeyle bilginin, kendi bildiklerinden ibaret olduğunu zannederler.
3- Mevcut düşük niteliklerini abartma, kibirlenme ve muhatabı üzerinde tahakküm kurma eğilimi sergilerler.
4- Kendilerine göre daha bilgili ve daha yüksek algı seviyeli insanları algılamaktan ve onları gerektiği gibi nitelendirmekten, değerlendirmekten de acizdirler.
5- Bilgi eksikliğine ve buna bağlı algı zafiyetine rağmen konuştukları konuya tam hakimmiş izlenimi yaratmaya çalışırlar ve hatta aşağılayıcı sözler sarfetmek suretiyle muhtaplarıyla sert tartışmalara dahi girebilirler. Ayrıca tartıştıkları konuya ilişkin gerekli delilleri ortaya koymaktan da acizdirler.
6- Bilgi ve algı eksikliğinin giderilmesini de içeren psikolojik terapi akabinde bu düşük nitelikli insanlar, durumlarının farkına varmaya başlarlar.
Dunning-Kruger Sendromu, Kur'an ayetlerinde muhtelif konulu misaller vesilesiyle bildirilmiş ve inananlar uyarılmıştır.
2/18 - SUMMUN BUKMUN UMYUN fe hüm la yarciun
( SAĞIRDIRLAR, DİLSİZDİRLER, KÖRDÜRLER. Artık onlar dönmezler. )
2/11 - Ve iza kile lehüm la tufsidu fil ardı kalu innema nahnü muslihun
( Ve onlara "Yerde bozgun yapmayın." denildiğinde, "Kesinlikle bizler iyileştirenleriz." derler. )
2/12 - E la innehum humul mufsidune ve lakin LA YEŞ’URUN
( İyi bilin ki kesinlikle onlar bozgunculardır ve lakin FARKETMEZLER. )
2/78 - Ve minhum ümmiyyune LA YA'LEMUNEL KİTABE İLLA EMANİYYE VE İN HUM İLLA YEZUNNUN
( Onlardan okuma yazma bilmeyenler, KİTABI SAPLANTILI İSTEKLERİ HARİCİNDE BİLMEZLER. KESİNLİKLE ONLAR ANCAK ZANNEDERLER. )
6/116 - Ve in tutı'eksera men fil erdı yudilluke an sebilillah İN YETTEBİUNE İLLEZ ZANNE VE İN HUM İLLA YAHRUSUN
( Ve eğer yerdeki kimselerin çoğunluğuna itaat edersen, seni Allah yolundan saptırırlar. KESİNLİKLE ANCAK ZANNA TABİ OLURLAR VE KESİNLİKLE ONLAR ANCAK SAÇMALARLAR. )
41/26 - Ve kalellezine keferu LA TESMEU Lİ HAZEL KUR'ANİ VELĞAV FİHİ leallekum tağlibun
( Ve o inkar edenler "BU KUR'AN' I DİNLEMEYİN VE OKUNURKEN BOŞ KONUŞUP GÜRÜLTÜ YAPIN. Umulur ki yenersiniz." dediler. )
22/3 - Ve minen nasi men YUCADİLU FİLLAHİ Bİ ĞAYRİ IİLMİN ve yettebiu kulle şeytanin merid
( Ve insanlardan ALLAH HAKKINDA İLİMSİZCE MÜCADELE EDEN KİMSE, her asi azgın şeytana tabi olur. )
22/8 - Ve minen nasi MEN YUCADİLU fillahi Bİ ĞAYRİ İLMİN ve la huden ve LA KİTABİN MUNİR
( Ve insanlardan kimi, İLİMSİZCE, yönlendirme olmadan ve AYDINLATICI KİTAP OLMADAN Allah hakkında MÜCADELE EDER. )
30/29 - Bel İTTEBEALLEZIİNE ZALEMU EHVAEHUM Bİ ĞAYRİ İLM fe men yehdi men edallellah ve ma lehum min nasirin
( Bilakis kesinlikle O ZULMEDENLER İLİMSİZCE HEVESLERİNE TABİ OLDULAR. Artık, o Allah' ın saptırdığı kimseyi kim yönlendirebilir? Ona yardımcı yoktur. )
Buraya kadarki ayetlerde görüldüğü üzere Dunning-Kruger sendromlu inkarcıları yönlendiren bilgi ve algı değil, şeytani ve nefsani olgular olan "hevesler" ve "zan"dır.
Al'i İmran suresinin 154. ayetinde "Zan" ve "Cehalet" kavramları bir arada yer almaktadır.
3/154 .... yezunnune billahi ğayral hakki ZANNEL CAHİLİYYEH .....
( ....... Haksızca Allah’a zan içindeydiler. CAHİLİYENİN ZANNI......... )
31/20 - E lem terav ennellahe sehhara lekum ma fis semavati ve ma fil erdi ve esbeğa aleykum niamehu zahiraten ve batineh ve minen nasi MEN YUCADİLU FİLLAHİ Bİ ĞAYRİ İLMİN VE LA HÜUDEN VE LA KİTABİN MUNİR
( Allah' ın, göklerde ne varsa ve yerde ne varsa buyruğunuza verdiğini, nimetlerini üzerinize açık, görünür olarak ve gizli olarak yaydığını görmediniz mi? Ve İNSANLARDAN, ALLAH HAKKINDA İLİMSİZCE, YÖNLENDİRMESİZCE VE AYDINLATICI KİTAP OLMADAN MÜCADELE EDENLER VARDIR. )
2/111 - Ve kalu len yedhulel cennete illa men kane huden ev nesar tilke emaniyyuhum KUL HATU BURHANEKUM İN KUNTUM SADİKİN
( Ve "O Yahudi olanların veya Nasıralıların haricindekiler cennete giremezler." dediler. Bu onların saplantılı istekleridir. De ki: "EĞER DOĞRULAR İSENİZ DELİLİNİZİ GETİRİN." )
No comments:
Post a Comment